|
Meme kanseri
Kadınlarda en çok gelişen kanser tipi olan meme kanseri sigaranın kadınlar arasında da yaygınlaşmasıyla akciğer kanserleri meme ca sıklığını yakalamak üzeredir.
Erkeklerde görülen meme ca tüm olguların % 1’i dir.
görülme sıklığı son yıllarda hafif bir artış olmakla birlikte hastalığa bağlı mortalitetede azalma olmuştur.
Meme kanserine neden olan faktörler
Doymuş yağlarla beslenme ve aşırı kilo alımı
Hormonlar Ostrojen (+) , prolaktin ve androjenler (?)
Meme bölgesine daha önce radyasyon alınması
Genetik faktörler
Meme kanseri risk faktörleri
|
AİLE HİKAYESİ
|
Göreceli risk artış
|
|
menopoza girmemiş birinci derece akrabada meme kanseri var
|
2-3 kat
|
|
menopozagirmiş birinci derece akrabada meme kanseri
|
1.5-2.5 kat
|
|
menopoza girmemiş birinci derece akrabada iki göğüste de meme kanseri var
|
9.5 kat
|
|
menopozagirmiş birinci derece akrabada iki göğüste de meme kanseri varsa
|
4 kat
|
|
Anne ve kardeşlerde
|
5-6 kat
|
|
İkinci derece akrabalarda
|
1-1.5 kat
|
Meme kanserini etkileyen hormonal faktörler
Erken menarş (12 yaşından önce)
Geç menapoz (55 yaşın üstünde )
Geç ilk doğum ve hiç doğum yapmama (30 yaşın üzeri)
Oral kontraseptif kullanımı
Ostrojen replasman tedavisi
Meme kanserini etkileyen genetik faktörler
Meme kanserlerinin %10’nundan azı kalıtsaldır.
BRCA1 ve BRCA2 gen mutasyonu olanların hayatları boyunca meme kanseri olma riski %40-85 arasındadır.
BRCA1aynı zamanda over kanseri riskinde artışa neden olur
BRCA2 aynı zamanda erkek meme ve prostat kanseri riskinde artışa sebep olur
Memekanseri ile ilgili sendromlar
Li-Fraumeni sendromu: meme ca ve sarkomlar tumor baskılayıcı gen olan P53(tümör süpresör gen) de mutasyon
Cowden sendromu :meme ca, gastrointestinal tümörler, mukokutenöz lezyonlarla birlikte tyroid hastalıkları, tyrozin fosfatazda mutasyon (PTEN(tümör süpresör gen) mutasyonu)
CHECK-2 (hücre siklusu kontrol noktası kinaz geni)Hücrenin DNA onarım mekanizmasında önemli bir kontrol noktasıdır. Risk Erkeklerde 10 kadınlarda 2 kat artar.
Meme kanserinde erken tanı ve tarama
MAMAOGRAFİ
n40-50 yaş arası 1-2 yılda bir mamografi(Mortalitede %24 azalma)
n50 yaşın üstünde her yıl mamagrafi
KENDİNİ MUAYENE
Premenapozal kadınların her siklusun 5-7. günlerinde
Postmenapozal kadınlarda her ayın aynı gününde meme muayenesi
20 li yaşlarda 3 yılda bir, 40 yaşın üzerinde yıllık Doktor kontrolü
Mamografi meme kanserlerinin %85’ini tespit edebilir
Mamografi ile memekanserlerinin % 45’i fizik muayenede palpabıl olmadan tespit edilebilir.
FM de memede dens bir yapı veya kitle ele geliyor mamografi normalse USG veya MRI yol göstericidir.
Meme kanserinde patoloji
Tümör olguların %48’inde memenin üs dış kadranında yerleşir
Bilateral meme kanseri %4-17 oranında görülür
Noninvazif: Bazal membranı aşmamış duktal ve lobuler karsinomlar.
Paget Hastalığı
meme başının egzamatöz hastalığı 2/3 ‘ünde malignite ile birliktedir.
İnflamatuar meme karrsinomu
- çok kötü prognozludur
- hızlı ilerler, mastite benzer
- intradermal lenfaiklerde tümör infiltrasyonu vardır.
- Yarısında kitle palpe edilmez
Meme kanseri klinik özellikleri
Lokal belirti ve bulgular
- memede kitle (%70-80)
- ağrı
- meme cildinde ödem
- meme başında değişiklikler
- meme başından akınt
- aksillada LAP
- kolda lenfödem
Sistemik belirti ve bulgular
- kemik metastazı
- akciğer ve plevra metastazı
- karaciğer metastazı
- beyin metastazına bağlı bulgular
Meme kanseri tanı yöntemleri
1- Anamnez ve fizik muayene
2- Rutin kan tetkikleri
3- Mamografi
4- Meme USG : kistik ve solid lezyonların ayırımında yararlı
5- Meme MRI oldukça hassas bir yöntem kullanımı rutin değil.
6- Tümör belirleyicileri : sensitivite ve spesifitesi düşüktür tedaviye yanıtın izleminde kullanılabilir.
7- Kitleden patolojik inceleme : palpe edilerek veya USG eşliğinde yapılabilir, en duyarlı tanı yöntemidir
Meme kanseri tedavisi
Evre I ve II için
cerrahi + adjuvan kemoterapi
Evre IIIA ve IIIB için
Neoadjuvan kamoterapi veya hormonoterapi + cerrahi + adjuvan kemoterapi veya hormonoterapi + radyoterapi
Evre IV için
palyatif kemoterapi, hormonoterapi, radyoterapi ve destek tedavisi
Meme kanseri tedavisinde yenilikler ve yakın gelecek
nHerceptin (Transtuzumab)
nMoleküler hedefe yönelik tedaviler ve anjiogenez inhibitörleri ( Endostatin, anti- VEGF vasküler endotelial büyüme faktörü
nEGF (epidermal büyüme faktörü) inhibitörleri
nAntisens oligonükleotidler.
nMonoklonal antikorlar.
nAşı tedavisi
|