|
 safra kesesi iltihabı nedir
nedenleri, tedavisi, belirtileri nelerdir
Safra Kesesi iltihapı: "Kolesistit" adı da verilen safra kesesinin çok görülen hastalıklarıdır. Safra kesesinin, kimyevî değişikliklerle veya mikroorganizmalar sebebiyle husule gelen Safra kesesi iltihapları had veya müzmin olabilirler.
Had safra kesesi iltihabı: En çok görülen sebebi, safra kesesi ağzının tıkanmasıdır. Vakâların çoğunluğunda bu tıkanma safra taşından ileri gelir. Safra yollan anormallikleri, bazı mide ülserlerinin delinerek safra kesesine açılması, lenf bezi büyümeleri, tümörler de tıkanma sebebidir. Kesenin ağzı tıkanınca, kese içindeki basınç artar. Basınç arttıkça kesenin duvarı üzerindeki baskı artar ve böylece kese duvarına az kan gelir. Kanlanma azalınca, kese duvarında iltihap, doku ölümü ve gangrene zemin hazırlanmış olur.
Safra kesesi iltihabının en mühim belirtisi; karnın sağ üst kesiminde yer alan şiddetli, batıcı karakterde ve devamlı olan ağrıdır. Bu ağrı, iki kürek kemiği arasına vurabilir. Ağrı, nefes almakla şiddetlenir.
Vakâların çoğunluğunda bulantı ve kusma vardır. Ateş, ortalama 38°C civarındadır. Muayenede, safra kesesinin bulunduğu karnın sağ üst kesimi ağrılıdır. Vakâlann dörtte bir kadarında sarılık da eşlik eder. Karında şişkinlik vardır.
Teşhiste kan, idrar tetkikleri ve direkt karın filmi de yol göstericidir.
Had safra kesesi iltihabının komplikasyonları arasında; hepatit, safra kesesi gangreni, safra kesesi ampiyemi, pankreas iltihabı ve safra kesesi delinmesi sayılabilir.
Akut (had) safra kesesi iltihaplarına en çok kırkını aşmış, şişman ve çok doğum yapmış kadınlarda rastlanmaktadır.
Tedavide, mümkün olan vakalarda kese, cerrahlar tarafından çıkartılmalıdır. Ameliyat yapılmıyan durumlarda; sıcak tatbiki, ağrı kesici ve antibiyotiklerin verilmesi yoluna gidilir. Şahıs bir-iki gün damar yoluyla beslenir. Gürültülü tablo geçtikten birkaç hafta sonra ameliyat yapılabilir. Sulu ve yağsız gıdalar uygundur.
Safra taşına bağlı olarak meydana gelen bir safra kesesi iltihabının ilâçlı röntgen filmi görülmektedir.
Müzmin safra kesesi iltihabı: Had iltihaplar iyileştikten sonra, kesede ve kese etrafında bıraktıkları bozuklukların husule getirdiği klinik bir tablodur. Tekrarlayan ataklardan sonra
Safra kesesi kasılma kabiliyetini kaybederek büzülmüş, küçülmüş ve yapışık bir halde buİunur. Hastalık atak ve iyilişme dönemleriyle karakterizedir. Genellikle safra taşı mevcuttur. Bazı vakalar çeştli mide-barsak bozukluklarıyla kendini gösterir. Safra kesesi filminde de, kesenin dolmadığı ve görevini yapamadığı tesbit edilebilir.
Taş bulunan vakalarda en uygun tedavi, safra kesesinin çıkartılmasıdır. Taş olmayan, fakat sık sık atak geçiren hastalarda da sükûnet döneminde, kesenin çıkartılması iyi olur. Atak görülmeyen ve sadece hazımsızlıkla kendini gösteren vakalarda dâhili tedavi tercih edilir, uygun diyet verilir. Az yağlı yemekler, süt, peynir, ekmek, pirinç, makarna, reçel, bal, pekmez, meyve püre ve kompostoları^ sebze püreleri, yağsız et, tavuk, balık, karaciğer, işkembe, ızgara veya haşlama usûlü hazırlanmış yağsız yemekler tavsiye edilir. Yağlı börek, hamur, tatlılar, çikolata, kaymak, krema, yağlı et, kabuklu ve iyi pişmemiş baklagiller, baharatlı yiyecekler, kakao ve alkollü içkiler yasaklanır. |
